สาธารณรัฐตุรกี เคอร์ดิสถาน

ตุรกี (Turkey) (ตุรกี: Türkiye [ตืร์กีเย]) หรือชื่อทางการว่า สาธารณรัฐตุรกี (Republic of Turkey) เป็นประเทศที่มีดินแดนทั้งในทวีปยุโรปตอนใต้และตอนตะวันตกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย ซึ่งก่อนหน้าปี พ.ศ. 2465 มีชื่อว่าจักรวรรดิออตโตมัน คาบสมุทรอนาโตเลียระหว่างทะเลดำและ ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนเป็นแกนกลางของประเทศ ตุรกีมีพรมแดนทางด้านทิศตะวันออกติดกับประเทศจอร์เจีย อาร์เมเนีย อาเซอร์ไบจาน และอิหร่าน มีพรมแดนทางด้านทิศใต้ติดกับอิรักและซีเรีย

ส่วนทางทิศตะวันตกติดกับกรีซ บัลแกเรีย และทะเลอีเจียน คอร์ดิสถานเคยพ่ายแพ้ต่ออารยัน โรมัน เปอร์เซีย ซาฟาวิด และจักรวรรดิออตโตมัน นับตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 ถึง 18 พื้นที่ส่วนใหญ่ของเคอร์ดิสถานเสียหายจนยับเยิน และชาวเคิร์ดมากมายถูกเนรเทศออกไปกระจัดกระจายอยู่ทั่วจักรวรรดิออตโตมัน ในปี 1597 ชาราฟ อัล-ดิน บิตลิซี นักประวัติศาสตร์ ได้เขียนประวัติศาสตร์ของชนชาติเคิร์ดเล่มแรกออกมา ใช้ชื่อว่า Sharafnama และอาหมัด คานี ได้แต่งมหากาพย์แห่งชาติชื่อ Mem-o-Zin ขึ้นใน ค.ศ.1695 เพื่อเรียกร้องรัฐเคิร์ด ในปีเดียวกันนั้นเองลัทธิชาตินิยมเคิร์ดก็ก่อตัวขึ้น แซนด์ ซึ่งเป็นอาณาจักรขนาดใหญ่ของชาวเคิร์ดนั้นสถาปนาขึ้นเมื่อ ค.ศ.1750

ทว่าพอถึง ค.ศ.1867 ก็ตกเป็นของรัฐบาลออตโตมันและเปอร์เซีย สถานการณ์ของชาวเคิร์ดยิ่งเลวร้ายลงหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 สนธิสัญญาเซฟเรอคาดการณ์ว่าจะเกิดรัฐอิสระเคิร์ดขึ้นมา แต่สนธิสัญญาดังกล่าวถูกคัดค้านจากกลุ่มที่สู้รบเพื่อเรียกร้องเอกราช ฝรั่งเศสและอังกฤษได้แบ่งเขตออตโตมันเคอร์ดิสถานไว้ระหว่างตุรกี ซีเรีย และอิรัก มีการตั้งแคว้นเคิร์ดอิสระ (เคอร์ดิสถานแดง) ขึ้นในโซเวียตอาเซอร์ไบจันในทศวรรษที่ 1920 แต่ล้มเลิกไปเมื่อปี 1929 (ชุมชนชาวเคิร์ดถูกกวาดล้างออกไประหว่างปี 1992–1994 เมื่ออาร์เมเนียได้ผนวกเอาพื้นที่ที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่างนากอร์โน-คาราบักห์ที่ยื่นออกไปนอกเขตประเทศตนหนึ่งกับอาร์เมเนียเข้ามา

นี่เองเป็นสาเหตุของความขัดแย้งระหว่างอาร์เมเนียกับอาเซอร์ไบจัน) ในปี 1945 ชาวเคิร์ดได้ก่อตั้งสาธารณรัฐขึ้นที่มาฮาบัด ในดินแดนประเทศอิหร่านซึ่งเป็นเขตยึดครองของโซเวียต สาธารณรัฐนี้อยู่ได้เพียงหนึ่งปีก็จะถูกกองกำลังอิหร่านเข้ายึดครองอีกครั้ง ในทศวรรษที่ 1970 ชาวเคิร์ดในอิรักสามารถปกครองตัวเองได้ส่วนหนึ่ง แต่ก็เป็นเช่นนี้อยู่เพียงไม่นานเช่นกัน เนื่องจากทางอิรักเกิดสงสัยว่าชาวเคิร์ดได้ร่วมมือกับกองกำลังอิหร่านซึ่งยึดครองพื้นที่ดังกล่าวอยู่ก่อนหน้านี้ ในปี 1988 รัฐบาลแบกแดดจึงสั่งโจมตีเมืองฮาลับจาของเคอร์ดิสถานด้วยก๊าซพิษ มีชาวเคิรด์เสียชีวิตจากการโจมตีดังกล่าวถึงห้าพันคน

ส่วนในตุรกี ชาวเคิร์ดได้ร่วมกันตั้งพรรคแรงงานแห่งเคอร์ดิสถาน (พีเคเค) ขึ้นในทศวรรษที่ 1980 โดยมีผู้นำคืออับดุลลาห์ โอซาลาน และเริ่มใช้อาวุธต่อต้านฝ่ายรัฐบาลตุรกี แต่โอซาลานก็มาถูกจับได้ในอิตาลีเมื่อปี 1999 ชาวเคิร์ดที่อาศัยอยู่ในตุรกีนั้นมีจำนวนทั้งสิ้น 10 ล้านคน กองทัพตุรกียังคงปักหลักแน่นหนาอยู่ในพื้นที่ชาวเคิร์ด และขู่ว่าจะคว่ำบาตรต่อซีเรียซึ่งสนับสนุนพรรคพีเคเค ทุกวันนี้ชาวเคิร์ด 20 ล้านคนทั้งในตุรกี อิหร่าน อิรัก และซีเรียยังเรียกขานบ้านเกิดของตนว่า “เคอร์ดิสถาน” แม้ว่าเคอร์ดิสถานจะถูกแบ่งแยกไปแล้วก็ตาม แต่ความจริงก็คือ ประเทศเหล่านั้น ซึ่งมักจะยึดถืออุดมการณ์การเมืองที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง ต่างก็ได้ดินแดนไปด้วยการรุกล้ำแย่งชิงทิ้งสิ้น

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s